Kor skriv du?
Etter ein lang diskusjon med ein anna forfattar i kontorfellesskapet mitt har eg funne ut at dette er meir eit definisjonsspørsmål enn eit geografispørsmål. For kva vil det seie å skrive? Det eg kallar å skrive, altså å sitte ned ved PC-en og arbeide fram tekst som skal bli «ferdig» (i alle fall eit ferdig (nok) førsteutkast), det kan eg gjere ganske få plassar. Det krev ro. Ikkje berre ikring meg, men og i meg. Eg kan ikkje berre ta med meg PC-en kor som helst. Eg treng å «bu meg inn». Dette gjeld også for skriverom.
Slik eg har det no har eg to skriveplassar eg bruker. Det eine er eit kontorfellesskap med andre forfattarar nede på Nyhavna i Trondheim. Dette er eigentleg eit industriområde (enn så lenge), men også arbeidsplass for mange kunst- og kulturfolk i Trondheim grunna praktisk plassering og rimeleg leige. Kontorfellesskapet fungerer bra, for vi held stort sett kjeft når vi arbeider, og vi har nokon å prate med når vi tar pausar. I avlukket mitt har eg sofa kor eg kan lese, vindauge med utsikt mot ein industrihall og eit skrivebord med ganske mange kattefigurar på. Kvifor så mange kattefigurar? Eg eg rett nok glad i kattar. Men dei dukka berre opp. Ein og annan morgon stod det berre ein ny katt her. Stundom to. Ein gong tre. Slik er det på Nyhavna, tenkte eg. (Etter kvart viste det seg at det var kontordama i stålfirmaet vi delte kontor med som hadde for vane å stikke innom bruktbutikken i nabobygget for å sjå etter krystallglas. Ho fann aldri dei krystallglasa. Men ganske mange kattar …)
Den andre plassen eg bruker å skrive på er heime hos meg sjølv på Lademoen. Om eg ser ut vindauget kan eg sjå eit ubåtanlegg frå andre verdskrigen, eit moderne kontorbygg, eit bilopphoggeri (!) og eit fyr. I somme skrivefasar arbeider eg helst heime, det kan til dømes vere når eg treng å ha særs djup konsentrasjon, eller om eg treng å snakke mykje med meg sjølv (eg prøver ofte ut tekst munnleg).
Det kan også vere fint å låne ei hytte til skriveopphald. Det kan gje gode høve til fokus og konsentrasjon, og også til å sjå ut på natur. Men det tar alltid litt tid for meg å slå meg til ro på ein «ny» skriveplass, sjølv om eg har vore der før.
Men så var det dette definisjonsspørsmålet. For kva kallar eg å skrive, og kva kallar eg ikkje å skrive? Eg byrjar så godt som alltid skrivearbeidet mitt for hand. Eg har alltid med meg skrivebok. Og det kan eg gjere nesten kor som helst. På ein kafé, på toget, på ein flyplass. Men det kallar eg ikkje å skrive. Eg kallar det berre å notere. Og eg trur kanskje eg har gjort det med vilje, utan å tenke over det, slik at eg kan narre hjernen min litt i ein open, kreativ, drodlande fase, «neeeeeeeeida, vi skriv ikkje, vi, vi berre noterer, null stress!»
Når skriv du?
Eg er best om morgonen og tidleg på dagen. Blir det for seint er det nesten ikkje nokon vits. I periodar med mykje kombinert aktivitet prøver eg å legge det opp slik at eg skriv første del av arbeidsdagen, heilt utan å sjekke mail eller noko sånt, og så kan eg ta det praktisk- administrative på siste del av arbeidsdagen.
Kva treng du for å skrive?
Eg treng jo ro. Og eg ser ut frå det eg har skrive før her at eg tydelegvis treng å sjå ut. Eg treng eit vindauge, eg treng lys. Heilt konkret treng eg sjølvsagt skrivebok (Moleskine. Eg hadde ei lang periode med rosa, så lilla. No er eg meir over i blåtonar og turkis. Eg bruker sjukt mykje tid på å velje nett rett farge. Eg har til dømes ei kjensle av at prosjektet eg arbeider med no er blått. Logisk for meg, kanskje ikkje for andre) og blypenn (Pilot, 0,7-bly, helst mjukt). Og ein PC, da.
Kva gjer du når du står fast i skrivinga?
Dette er ikkje sympatisk, men det hender eg syt. Syt og klagar til dei som gidd å høyre på (men som også veit eit eller anna om skriving). Det høyrest sjukt lite konstruktivt (og irriterande!) ut, men det som ofte skjer er at eg da må sette ord på kva som er vanskeleg, og da kan eg oppdage kor det luggar. Og da kan eg kanskje løyse det. Elles er det jo ein god ide å komme seg ut og gå. Spesielt om ein kan sjå på litt natur. Det hjelper hjernen ganske mykje. Plutseleg er det som om han berre har løyst det, heilt av seg sjølv. Og eg som berre lunta rundt, såg på trea og prata med ein eller annan kråkefugl.
Korleis veit du at ein tekst er ferdig?
Eg trur heller eg veit når han ikkje er det. Den kjensla som seier «dette er ikkje heilt på plass». Ofte kopla med «men eg veit ikkje heilt kvifor». Så gjeld det å arbeide med saka, tenke ut kva problema kan vere, prøve ut ulike moglege løysingar, skrive om til eg får mindre og mindre av denne kjensla. Stundom kan eg til og med få eit blaff av «søren ta, Kari Anne, dette vart genialt!!» (Men dette går stort sett ganske fort over …)
Men eg er jo ikkje aleine i vurderinga ferdig/uferdig tekst, eg får jo god hjelp av den framifrå redaktøren min.
Vil du bidra til Skriverommet? Send bilder av der du skriver, samt svar på spørsmålene over til post@forfatterforeningen.no.